PARP | Wspieramy e-Biznes | Portal Innowacji | Akademia PARP | KSU | EEN | Narodowy Program Przedsiębiorczości | Inwestycja w kadry | Pozostałe portale

Partnerstwo Publiczno-Prywatne

Australia, Kanada i Wielka Brytania to państwa, które z formuły partnerstwa publiczno-prywatnego korzystają już od wielu lat, wykształcając wiele dobrych praktyk w tym obszarze. Natomiast Polska znajduje się w grupie krajów, w których formuła ppp jest na wczesnym etapie rozwoju. I chociaż aktywności podejmowane przez podmioty administracji rządowej w zakresie wsparcia wdrażania pppsą oceniane pozytywnie, warto zapoznać się również z działaniami administracji tych państw, które odniosły niekwestionowany sukces w realizowaniu projektów ppp.

 

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości wraz z Instytutem PPP przetłumaczyli na język polski 6 zagranicznych dokumentów dotyczących kluczowych dla partnerstwa publiczno-prywatnego zagadnień. Publikacje zostały opatrzone komentarzem eksperckim polskich specjalistów z zakresu ppp.

Wybrane dokumenty to:

1. "Identyfikowanie potencjału stosowania P3. Wytyczne dla departamentów i agencji federalnych” – publikacja wydana przez PPP Canada
 
2. „Krajowe wytyczne dla ppp. Tom 4: Wytyczne do komparatora sektora publicznego” – publikacja wydana przez Infrastructure Australia
 
3. „Analiza Value for Money – praktyka i wyzwania: w jaki sposób organy administracji publicznej podejmują decyzję, kiedy zastosować formułę ppp do realizacji projektów z zakresu infrastruktury i usług publicznych” - raport wydany przez Grupę Banku Światowego
 
4. „Partnerstwo publiczno-prywatne. Przewodnik dla samorządów” – publikacja wydana przez The Canadian Council for PPP
 
5. „Nowe podejście do partnerstwa publiczno-prywatnego” – publikacja wydana przez Ministerstwo Skarbu Wielkiej Brytanii
 
6. „Wytyczne do oceny Value for Money” – publikacja wydana przez Ministerstwo Skarbu Wielkiej Brytanii
 

Publikacje powstały w ramach projektu systemowego PARP „Partnerstwo publiczno-prywatne”.

Identyfikowanie potencjału ppp

Rząd kanadyjski w 2011 roku wprowadził wymóg obowiązkowej weryfikacji projektów infrastrukturalnych o dużej skali inwestycyjnej pod kątem możliwości zastosowania ppp, zachęcając jednocześnie instytucje federalne do rozpatrywania formuły partnerstwa również w przypadku mniejszych przedsięwzięć. Prawidłowe dokonanie selekcji projektów pod kątem ich odpowiedniości do zastosowania ppp, dokonane już na wstępnym etapie przygotowań, chroni zarówno stronę publiczną, jak i prywatną przed zaangażowaniem się w realizację inwestycji, których charakter nie pasuje do wymagań ppp i które już w toku realizacji mogą okazać się dla uczestników źródłem dużych problemów natury biznesowej, finansowej lub politycznej. Celem dokumentu przygotowanego przez PPP Canada („Identyfikowanie potencjału stosowania P3. Wytyczne dla departamentów i agencji federalnych”) jest służenie pomocą instytucjom federalnym poprzez zapewnienie spójnego i systematycznego podejścia do oceny, czy formuła P3 jest odpowiednia dla projektów inwestycyjnych.

Obowiązek przeprowadzania oceny „zdatności” projektu do realizacji w formule ppp nie funkcjonuje w obowiązującym polskim ustawodawstwie. Przeprowadzanie analiz zostało pozostawione uznaniu podmiotów publicznych. Jak oceniają polscy eksperci ppp, wytyczne przygotowane przez PPP Canada mają charakter uniwersalny i mogą być podstawą do lepszego zrozumienia, a w konsekwencji samodzielnego przeprowadzenia procesów analitycznych ppp również w naszym kraju.

Value For Money

Jednym z czynników wpływających na zasadność zastosowania formuły ppp jest analiza Value For Money. W rosnącej liczbie krajów, które stosują ppp, podstawowym uzasadnieniem decyzji o wyborze tej właśnie formuły organizacji i finansowania projektów infrastrukturalnych jest stwierdzenie, że dany projekt osiąga przy wykorzystaniu ppp pozytywną wartość VFM, czyli inaczej mówiąc, jest on bardziej opłacalny pod względem ekonomicznym niż gdyby miano zrealizować go według tradycyjnych procedur zamówienia publicznego. Publikacja Banku Światowego traktuje model ppp, w którym VFM jest centralną kategorią decyzyjną, jako naturalny wzorzec, do którego przyjęcia powinny zmierzać wszystkie kraje zainteresowane realizowaniem inwestycji w tej formule. Podobne stanowisko przyjęła Wielka Brytania, publikując w 2006 roku dokument „Wytyczne do oceny Value for Money”, a także Kanada, która wydała „Krajowe wytyczne dla ppp. Tom 4: Wytyczne do komparatora sektora publicznego”.

W Polsce nie wypracowano do tej pory reguł dotyczących definicji i sposobu obliczania VFM, jak również nie określono jej roli jako kategorii analitycznej i decyzyjnej programu ppp. Eksperci formułują stwierdzenie, że jest to jedna z przyczyn powolnego rozwoju ppp w Polsce. W związku z tym publikacje wydane przez Bank Światowy oraz brytyjskie i kanadyjskie organy rządowe stanowią dla naszych podmiotów publicznych cenne źródło zbioru doświadczeń i wytycznych, które mogłyby być wykorzystane w jakimś stopniu na polskim gruncie.

Dlaczego warto stosować ppp?

Publikacja „Partnerstwo publiczno-prywatne. Przewodnik dla samorządów” wydana w 2011 roku przez The Canadian Council for PPP ma charakter ogólnego wprowadzenia do zagadnień ppp, uwzględniającego w sposób szczególny problemy charakterystyczne dla projektów wdrażanych przez samorządy miejskie i lokalne. Dokument ten powstał, pomimo że Kanada jest uznawana już od wielu lat za jednego ze światowych liderów w wykorzystywaniu partnerstwa publiczno-prywatnego w obszarze inwestycji infrastrukturalnych. Autorzy publikacji przypominają o tym, jak skomplikowaną formułą realizacji i finansowania inwestycji w obszarze infrastruktury usług użyteczności publicznej jest ppp. Z uwagi na swoją specyfikę oraz wysoką „wrażliwość” społeczną i polityczną ppp, budzi wiele emocji i kontrowersji, nawet w krajach, które stosują tę formułę z dużym powodzeniem. Dlatego tak istotne, zdaniem Kanadyjczyków, są: dbanie o pozytywny wizerunek ppp, koncentrowanie się na działaniach PR budujących świadomość społeczną na temat ppp, opisywanie podstawowych zasad realizacji tych projektów, korzyści wynikające z ich stosowania, uwzględniające ograniczenia i ryzyka, jakie wiążą się z ppp.

Polscy eksperci w komentarzach do tej publikacji wskazują zarówno podobieństwa, jak i różnice w funkcjonowaniu formuły partnerstwa w Kanadzie i w Polsce. W swoich ekspertyzach skupiają się na 3 kluczowych kwestiach: cechach projektu infrastrukturalnego oraz otoczenia rynkowego i instytucjonalnego, które decydują o tym, czy ppp jest optymalną formułą dla jego realizacji, najbardziej rozpowszechnionych mitach i nieporozumieniach wokół ppp, a także specyficznych problemach samorządów we wdrażaniu projektów ppp.

Nowe podejście do ppp

Wielka Brytania jest globalnym liderem w stosowaniu ppp praktycznie od początku pojawienia się tej formuły projektowej na światowym rynku inwestycyjnym, a rozwiązania brytyjskie są kopiowane w wielu innych krajach. Program ppp funkcjonujący w Wielkiej Brytanii jest niekwestionowanym sukcesem zarówno z uwagi na poziom jego aktywności, jak i dojrzałość procedur oraz rozwiązań projektowych. W 2012 roku rząd brytyjski przedstawił reformę, która zmieniała w fundamentalny sposób reguły realizacji i funkcjonowania projektów ppp. I chociaż komentatorzy biznesowi oceniali, że rząd Davida Camerona był zmuszony do wykonania spektakularnego posunięcia w sprawie ppp bardziej z powodów politycznych i medialnych, niż ze względu na rzeczywiste niedomagania brytyjskiego modelu ppp, to jednak przyczyn wprowadzonej reformy jest więcej. Dodatkowym motywem najbardziej istotnych zmian, dotyczących mechanizmów finansowania projektów ppp było dążenie rządu do wprowadzenia rozwiązań, które dostosowałyby struktury projektowe do nowych warunków panujących na rynkach finansowych po kryzysie bankowym z lat 2007–2008.

Reforma modelu partnerstwa publiczno-prywatnego w Wielkiej Brytanii wydaje się bardzo odległa od problemów funkcjonowania ppp w Polsce, zważywszy na ogromne różnice między dwoma krajami zarówno na poziomie aktywności programów ppp, jak i w kształcie rozwiązań instytucjonalnych i finansowych. Jednak, jak wskazują eksperci, pewne aspekty reformy brytyjskiej mogą nasuwać istotne refleksje odnoszące się do problemów rozwoju ppp w Polsce – przede wszystkim kwestię analizy Value For Money oraz struktury finansowania projektów ppp.

Ze względu na swój uniwersalny charakter, materiały przygotowane przez PARP mają charakter dydaktyczny i mogą zostać wykorzystane przez wszystkie podmioty zainteresowane realizacją projektów w formule ppp.

 

Zachęcamy do lektury!

 

 

Utworzony: 2015-11-18 17:48:57


Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego